Artikel: Een onverlaat van een andere orde - Deel 1

Waar het nieuwe jaar in Nederland op de meeste plekken feestelijk is begonnen, daar stond de jaarwisseling in het Belgische Luik in het teken van het afsluiten van een periode van rouw, na de schokkende aanslag van 13 december 2011. Een grotere controverse tussen de relatieve gebeurtenissen uit het voetbal, en dit soort maatschappelijke drama's is haast niet denkbaar. Toch zijn er ook overeenkomsten. Een analyse:

30 augustus 2009:

Bloed aan de gouden schoen. Dagenlang stond de voetbalwereld in België op zijn kop. De jonge en onbevangen Axel Witsel van 12 januari 1989, werd al enige jaren een grote voetbaltoekomst voorspeld. Hij had het in 2008 al de gouden schoen in ontvangst mogen nemen: een prijs voor de beste voetballer in de Belgische eerste klasse. Zelfs een van zijn droomclubs, het grote Manchester United, zou interesse hebben in zijn voetbalkwaliteiten. Het was echter Axel Witsel zelf die in een fractie van een seconde, al zijn verdere voetbalperspectieven deed verbleken.

Op 30 augustus 2009 werd het de middenvelder van Standard Luik, die zijn roots heeft in Martinique, even allemaal teveel. De laatste jaren was de concurrentiestrijd tussen het ambitieuze Standard Luik en de Belgische voetbalreus RSCA Anderlecht al tot een kookpunt gekomen. De onderlinge wedstrijden werden steeds onvriendelijker, de belangen werden groter, en er ontstonden gevoelens van onrecht bij beide clubs door enkele controversiële gebeurtenissen tijdens die duels.

Ondertussen kwam ook de Belgische international zelf onder druk te staan. Ondanks zijn jeugdige leeftijd werd er meer en meer van hem verwacht. Hij moest nog beslissender zijn, nog dominanter en er moest vooral nog meer van Anderlecht gewonnen worden. Op die bewuste 30 augustus 2009 barstte de vulkaan Witsel, die zo dusdanig onder druk stond, uit. Met een drieste overtreding met het been gestrekt vooruit trapte hij doelbewust het been van tegenstander Marcin Wasilewski in twee stukken. Hij zakte er als het ware doorheen. Het onderste stuk van het been van Wasilewski bungelde los boven de grond, met de kous er nog omheen. Het was een soort live-amputatie die Charles Groenhuijsen nooit in een medisch televisieprogramma zou willen presenteren.

Dat de verdoving ontbrak was duidelijk van het gezicht van slachtoffer Wasilewski af te lezen. Iedereen die het zag was direct volledig ontdaan door de horrorblessure. Eén persoon leek echter het minst geschrokken, en dat was dader Axel Witsel zelf. Hij nam de rode kaart van scheidsrechters Nzolo in ontvangst en verliet met rustige stappen het speelveld, waar de verzorgers op dat moment alle zeilen moesten bijzetten om rechtsback Wasilewski te kalmeren en af te voeren. Later bleek dat de speler van Anderlecht een dubbele beenbreuk had opgelopen, plus nog wat letsel aan verschillende bandjes in zijn enkel. Of Wasilewski ooit nog op een voetbalveld zou staan was zeer de vraag, maar wel was zeker dat zijn herstel in ieder geval zeer lange tijd zou gaan duren.

Anderlecht trainer Ariël Jacobs (overigens niet vernoemd naar de kleine zeemeermin) sprak meteen na afloop van de historische gebeurtenis harde taal. Natuurlijk was hij geschrokken, maar bovenal was hij woedend. Overmand door emoties liet hij weten dat dit moment wel eens ervoor zou kunnen zorgen, dat hij als gelouterde trainer per direct zou stoppen met zijn voetbal- en trainerswerkzaamheden. In de dagen na het incident bleef hij die overweging nog enkele malen spuien in de sportpers, wellicht mede om de Koninklijke Belgische Voetbal Bond te bewegen tot een torenhoge schorsing voor ‘crimineel’ Axel Witsel.

Tussen alle commentaren door bleef echter een vraag onbeantwoord: Waarom wilde Axel Witsel zich op zo’n duivelse manier ‘botvieren’ op het been van de Anderlecht-verdediger? En waarom leek het zo weinig met hem te doen? Naar het antwoord op die vraag blijft het tot op de dag van vandaag gissen. We weten weliswaar dat Witsel dus in een spannende tijd in zijn carrière bevond, en dat hij onder druk stond. Het is ook geen geheim dat de benadeelde Wasilewski ook niet bepaald een speler is van een onbesmet blazoen. Hij is een grote provocateur in het veld, kan ontzettend goed zijn tegenspelers irriteren, en hij is bovendien spijkerhard in de individuele duels. Maar was dat de een reden voor Witsel om hem zo genadeloos en bewust invalide te schoppen? Waarschijnlijk niet; het was een combinatie van factoren, die tevens verband hadden met zijn persoonlijke situatie als voetballer op dat moment.

In dagen na het voorval trachtte Witsel nog wel zijn medeleven te betuigen richting Wasilewski. In eerste instantie tevergeefs, omdat de Anderlecht-speler even niet zat te wachten op het bosje bloemen van zijn zogezegd ‘sportieve’ tegenstrever. Later zou er alsnog contact zijn geweest tussen de twee heren, maar veel details zijn daar nooit echt over naar buiten gekomen. Sowieso was Witsel niet heel happig op het geven van tekst en uitleg rondom zijn dwaze actie. Dit zou gezien kunnen worden in het kader van ‘stilzitten als je geschoren wordt’. En dat deed Witsel dan ook. Hij liet het over zich heen komen dat hij de twijfelachtige eer had om door ‘Het Laatste Nieuws’ te worden uitgeroepen tot meest verwerpelijke persoon van het jaar. Ook een schorsing van tien competitiewedstrijden liet hij zich ten deel vallen, die uiteindelijk trouwens werd gereduceerd tot acht wedstrijden.

Toen zich in de zomer van 2011 de kans voordeed om bij Benfica in Portugal te gaan spelen, greep hij die met beide handen aan. Voor acht miljoen euro maakte hij de overstap van Luik naar Lissabon. Een toptransfer naar Manchester United of Real Madrid is het dus niet geworden. Zij zullen ook de schaduwkant op die bewuste zomeravond gezien hebben, en daar kunnen ze bijzonder weinig mee bij een topclub die een gigantisch imago en commerciële belangen vertegenwoordigt. Niet alleen dit gegeven zal deze voetbalgiganten hebben doen afzien in de aankoop van de zo begaafde middenvelder. Ook het feit dat zijn kompanen Defour en Fellaini op het Luikse middenvelder zich voetballend ook goed manifesteerden, zorgde voor scepsis over de individuele waarde van Witsel. Dat de rossige en licht getinte jongeman kan voetballen staat buiten kijf, maar hij was niet in zijn eentje de man achter het voetbalsucces van Standard Luik. Witsel bleek niet de enige cruciale pilaar te zijn in dit Luikse voetbalfundament, maar hij maakte deel uit van een heuse drietand, waarin dus ook Defour en Fellaini doorslaggevende rollen speelden. Dit gegeven, samen met zijn doodschop aan Wasilewski, kost hem dus vooralsnog zijn absolute droomtransfer. Wonder boven wonder maakte Marcin Wasilewski na maanden van revalidatie wel weer zijn rentree op het voetbalveld. Met de transfer van Witsel en de rentree van Wasilewski is de dag dat er bloed aan de gouden schoen kwam, nog slechts een herinnering.

Erwin Meeks

Opm. Deel 2 van deze analyse verschijnt later op VoetbalInfo.nl.