Exclusief interview: Bas Dost, de meest besproken spits van seizoen 2011-2012

Het bewogen voetbalseizoen van Bas Dost zit erop. De spits beschouwde sc Heerenveen als een ideale tussenstap in zijn carrière, maar de aanvaller belandde in een nachtmerrie. "Van wat ik verwacht had, is weinig terecht gekomen," geeft de lange spits aan.

Het is 14 november 2010, de spelersbus van sc Heerenveen is op weg, naar Rotterdam, voor de uitwedstrijd tegen Feyenoord. Bas Dost heeft er zin in. Spelen in de Kuip is voor elke voetballer een belevenis. En er is deze zondag wel even iets recht te zetten: Heerenveen heeft vijf dagen eerder, op eigen veld, van NAC Breda verloren in een lamlendige bekerwedstrijd. Trainer Ron Jans neemt het woord. Zijn mededeling dat niet Dost, maar Viktor Elm de spitspositie zal bekleden, treft de clubtopscorer, in de zomer voor ruim drie miljoen euro overgenomen van Heracles Almelo, als een mokerslag. De Friese club zal die zondagmiddag een punt meenemen uit Rotterdam, maar Dost is niet blij. De topaankoop zit stuk.

Ongeveer een half jaar later weet hij nog precies wat er toen door hem heen ging. Als Dost aan die najaarsdag terugdenkt, lopen de rillingen opnieuw over zijn rug. "Wat overkomt mij nou? Wat is dit? Wat gebeurt hier? Dat dacht ik. Ik was er helemaal kapot van." Een paar weken eerder, voor de thuiswedstrijd tegen VVV, passeerde Jans hem voor de eerste keer. Als invaller scoorde Dost in dat duel en vervolgens, in andere wedstrijden, nog eens twee keer. Hij dacht dat de problemen tussen hem en de trainer niet onoverkomelijk waren. Jans vond hem onder meer te passief in het veld en op de training, maar toen hij opnieuw ‘eruit werd gegooid’ voor de wedstrijd in de Kuip, knapte er iets. Met als finale uitkomst die voor alle partijen uiterst pijnlijke arbitragezaak in januari,waarin Dost uiteindelijk zijn gewenste transfer naar Ajax zag afketsen.

Dost: "In het begin van het seizoen ging het heel goed, daar ben ik nog steeds heilig van overtuigd. Het samenspel tussen mij en de buitenspelers ging steeds beter. Maar mijn trainer dacht er helaas anders over. Ik vind het onbegrijpelijk dat ik in totaal twaalf keer op de bank heb gezeten. Het is waar: met Viktor Elm in de spits heeft de ploeg vlak voor de winterstop veel punten gepakt, maar denk je nou werkelijk dat dat met mij niet was gebeurd? Tegen Twente (6-2 overwinning) zorgde een geweldige Oussama Assaidi voor de overwinning en thuiswedstrijden tegen De Graafschap en Willem II moet Heerenveen altijd winnen".

"Ik kijk er met een heel naar gevoel op terug. Wat ik mezelf achteraf wel verwijt, is dat ik niet nog harder ben gaan trainen om het ongelijk van de trainer te bewijzen. Je geeft iedereen de schuld, behalve jezelf. Maar ik was er zo ondersteboven van dat juist Jans, de man die mij zo graag wilde hebben, me eruit haalde. Ik had, onder hem, twintig goals willen maken."

De wil om in het shirt voor Heerenveen door het vuur te gaan verdween pas echt na het trainingskamp in Portugal. Het was januari, de winterstop zat er bijna op en Dost had er zin in. Hij had, deels vanwege ziekte van Elm, veel gespeeld en voelde zich kiplekker. Totdat Heerenveen kort voor de seizoenshervatting een oefenwedstrijd tegen Excelsior speelde en hij er opnieuw naast stond. “Toen was het tijd om verder te kijken. Waar doe je het dan immers nog voor?"

Vaak is Bas gevraagd of hij spijt van die arbitragezaak heeft gehad. Dost nu: "Nee, toch niet. Ik heb er op advies van mijn zaakwaarnemers toe besloten. Het was de enige manier om iets te bewerkstelligen. Er was geen enkele andere manier om weg te komen en ik zag geen andere uitweg dan vertrekken. Hoe vervelend ik het ook vond, ik wist dat ik toch niet ging spelen, wat ik ook deed. En als een club als Ajax je zelfs dan nog wil hebben, ook nog met de garantie dat je speelt, dan is het voor iedereen beter dat er een oplossing komt. Ik had er gewoon geen lol meer in en daar heeft niemand wat aan."

Het plezier in het voetbal was op een bepaald moment zo ver weg, dat Dost serieus overwoog om het bijltje er bij neer te gooien. “Geloof me: ik heb zo vaak mijn kwaaie kop willen afschudden, maar dan kwam er telkens weer een nieuwe teleurstelling overheen. Begin december had ik er helemaal geen zin meer in, ik voelde me zó slecht toen. Ik heb serieus overwogen om ermee te stoppen. De mensen in mijn omgeving zagen wat het met me deed en hoe ik er onderdoor ging. Mijn vader zei: “als jij je zo beroerd voelt, dan moet je je afvragen of je dit nog wel wilt."

De spits zegt te kunnen begrijpen dat de fans geen boodschap hebben aan dergelijke ‘luxezorgen’ van een duurbetaalde prof. "Logisch als de mensen zeggen: waar haalt hij het lef vandaan om te zeiken, hij verdient genoeg. Maar ik wil verdomme lol hebben in mijn werk. Zelfs als ik dat gigantische salaris ervoor moet inleveren. "Er was een periode dat ik me heel slecht voelde en niet meer kon opbrengen wat ik normaal gesproken wel kan. Dat je de boel in het veld opnaait en plezier met elkaar hebt. Ik was de persoon niet meer die ik was bij Heracles. En om eerlijk te zijn ben ik ‘m nog steeds niet, al heb ik de laatste weken wel weer meer plezier gekregen. Maar het scoren van een goal geeft me minder voldoening dan eerst."

De spits die de traditie had moeten voortzetten van succesvolle voorgangers als Ruud van Nistelrooij (zijn voorbeeld in Nederland, ijzersterk in het zestienmetergebied), Marcus Allbäck, Klaas Jan Huntelaar en Afonso Alves, verloor zichzelf dit seizoen te vaak in wanhopige wegwerpgebaren en woedende blikken. En heel Nederland zag het op televisie: de gefrustreerde spits, alleen bezig met zichzelf.

"Er wordt me vaak verteld dat ik meer moet lachen. Maar in mijn ogen is het gewoon de focus die ik heb, ik ben erg kritisch op mezelf. Als ik zulke beelden later terugzie, begrijp ik meestal wel waarom ik zo reageer. Ik vind dat je je moet kunnen uiten. Ik heb dat ook altijd gehad, al was het vroeger nog veel erger."

Bas Dost, op 31 mei wordt hij 22, is geen groentje meer. "Ik ben wel nuchter, maar niet bescheiden. Op een bepaald moment kom je op een punt dat alles niet alleen maar ‘mooi’ meer is om bij een grote club als Heerenveen te spelen. Dan eis je meer van jezelf en kies je op momenten ook voor jezelf. Je wilt toch het hoogste bereiken."

Het is medio mei. Het rampseizoen 2010-2011 is ten einde. De meest besproken Nederlandse spits van het seizoen 2011-2012 kan de balans opmaken. Gaat hij Heerenveen verlaten, zoals in de verwachting ligt, of denkt hij alsnog met Jans door één deur te kunnen? Bas peinzend: "Dat laatste is de vraag. Het zal niet zo een, twee, drie weer koek en ei zijn, dus moet ik heel goed over mijn toekomst nadenken. De trainer en ik hebben verschillende karakters. Hij vertelde mij dat hij moeite heeft me te raken. Dat is heel erg jammer, al ben ik er wel van overtuigd dat er nog winst te boeken is."

"Ik ken de verhalen over de belangstelling van andere clubs. Ook van Feyenoord, maar voorlopig zijn het alleen maar speculaties. Ik heb tegen mijn zaakwaarnemers (Rob Jansen en Henk Nienhuis, red.) gezegd dat ik er tot het einde van het seizoen niet mee lastig gevallen wil worden. Natuurlijk sta ik open voor andere verhalen, maar wat ik uiteindelijk beslis, dat weet ik echt nog niet. En… er hangt bovendien ook nog eens een behoorlijk prijskaartje aan mij."

"Ik heb wel het gevoel dat ik dit seizoen stukken ouder geworden ben, ja. Ik heb in een jaar tijd heel veel opgestoken van de voetballerij en dat is niet altijd even leuk geweest. Als je ziet hoe het allemaal gelopen is, dan is er weinig terecht gekomen van wat ik verwacht had. Als ik naar de spelers kijk die de topscorerslijst aanvoeren, jongens van provincieclubs, dan denk ik vaak: daar had ik bij moeten staan. En daar baal ik dan stevig van".